Sociale Clausules In Brussel

Maak van uw openbare aanbestedingen hefbomen voor professionele inschakeling !

Goede praktijken

Goede praktijk – citydev.brussels

CITYDEV.BRUSSELS, EEN INSTELLING DIE EEN VOORTREKKERSROL SPEELT VOOR DUURZAME OVERHEIDSOPDRACHTEN, IS NIET BANG OM TE INNOVEREN OP HET VLAK VAN SOCIALE CLAUSULES!


Mevrouw Kahn, u bent de referentiepersoon inzake sociale clausules bij citydev.brussels. Welke beleid hanteert citydev.brussels ten overstaan van die bepaling?

Citydev.brussels is een pararegionale overheidsinstelling die belast is met de stedenbouwkundige ontwikkeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, via economische expansie en stadsvernieuwing. Wij zijn niet aan toezicht onderworpen, en bijgevolg ook niet aan de verplichting om de sociale inschakelingsclausule op te nemen in overheidsopdrachten voor aanneming van werken voor een bedrag van meer dan 750.000 euro. Toch hebben we een strategie opgezet om sociale clausules in onze bestekken te integreren. We voeren dus wel degelijk een voluntaristisch beleid.

Dat beleid past binnen een breder streven naar duurzame ontwikkeling. Citydev.brussels is een voorloper met zijn engagementen voor bijzonder verantwoorde opdrachten op het vlak van milieu, ethiek en sociale kwesties. Sinds 2012 verplichtten onze opdrachten de opdrachtnemers immers te beantwoorden aan passiefcriteria voor nieuwbouw en lage-energiecriteria voor renovatie. Die normen zouden pas vanaf 2015 opgelegd worden door de GSV (gewestelijke stedenbouwkundige verordening). Dankzij dit proefinitiatief konden we aantonen dat dit streven niet tot enorme meerkosten leidt en ook bedrijven niet ontmoedigt om in te schrijven. Dat waren uiteraard zwaarwegende argumenten om deze criteria op te leggen via de GSV. Deze ervaring heeft ons gesterkt in ons gelijk om het lichtend voorbeeld blijven geven op basis van een ambitieuze overtuiging.

We testen momenteel een referentiekader dat samen met Leefmilieu Brussel werd opgesteld. Het gaat om een formulier dat we eisen bij inschrijving, en waarin een reeks duurzame gunningscriteria zijn opgenomen. Het omvat een aantal sociale criteria die met name de aanpasbaarheid van de gebouwen aan personen met een beperkte mobiliteit beogen, evenals de levenskwaliteit van de gebruikers of nog de aanwezigheid van gedeelde ruimtes die de gezelligheid van de woonomgeving stimuleren.


Hoe hebt u concreet uw beleid voor de opname van sociale clausules opgezet?

We zijn begonnen met een testfase bij eenvoudige opdrachten, zoals die voor groene ruimten. We legden in eerste instantie al onze opdrachten ter analyse voor aan de Pool Sociale Clausules bij Actiris die ons geholpen heeft om te bepalen welke opdrachten zich leenden tot het opnemen van een sociale clausule, en welke clausule het meest geschikt was in het licht van het voorwerp van de opdracht.
In dat verband hebben we een erg bemoedigende ervaring gehad met de firma Krinkels die op een van onze werven een stagiair aan het werk zette om zo tegemoet te komen aan een sociale opleidingsclausule. De feedback van de opdrachtnemende firma was heel positief!

Gaandeweg zijn we typeclausules gaan identificeren, naargelang van terugkerende opdrachten. We blijven SAW-B en de Pool Sociale Clausules raadplegen wanneer we te maken hebben met een opdracht die een grondiger analyse behoeft.
Dit heeft zich voorgedaan met onze promotieopdrachten. De moeilijkheid ligt daar in het feit dat hoewel de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de clausule aan de opdrachtnemende promotor toevalt, uiteindelijk de onderneming waaraan de uitvoering van de werken uitbesteed zal worden de clausule concreet zal moeten toepassen, en vaak is dat pas een hele tijd nadat de opdracht werd gegund.




Hoe pakte u die moeilijkheid aan om een sociale clausule op te nemen in uw promotieopdrachten?

We hebben er samen met de Pool Sociale Clausules over nagedacht en we kozen voor de flexibele sociale clausule. . Wegens de soepelheid leek ons dat het meest realistisch. Het gaat om een voorwaardelijke uitvoeringsclausule, waarbij de promotor zich ertoe verbindt ze te laten uitvoeren door de onderneming die hij zal aanwijzen om de werken uit te voeren. Ze biedt de onderneming in kwestie de mogelijkheid om aan de verplichting van de sociale clausule tegemoet te komen via een opleidingsinspanning, of via de uitbesteding van een bepaald percentage van het bedrag van de opdracht aan een onderneming uit de sociale inschakelingseconomie, of via een compilatie van die twee voorwaarden. We hebben de clausule zo geformuleerd dat de opvolging van de uitvoering gegarandeerd is, ondanks de afstand tussen de aanbestedende overheid en de onderneming die ze uiteindelijk op de bouwplaats zal uitvoeren in opdracht van de promotor.
Op het ogenblik dat het bestek wordt opgesteld zijn het bedrag en de duur van de werf nog niet nauwkeurig gekend. Het is dus niet mogelijk een vast aantal opleidingsuren op te leggen via het bestek. We hebben er dus een zeer gedetailleerde berekeningsformule in opgenomen die toegepast moet worden om het aantal opleidingsuren te verkrijgen dat tijdens de bouwfase moet plaatsvinden, ingeval de aangewezen aannemer ervoor kiest om een beroep te doen op opleiding. De promotor verbindt er zich dan, via een verklaring op erewoord, toe om die aannemer de omkaderingsvoorwaarden te doen naleven waarin het bestek voorziet voor de stagiairs die op de werf worden tewerkgesteld.

In het bestek wordt gepreciseerd dat citydev.brussels op ieder ogenblik de daadwerkelijke uitvoering van de sociale clausule kan controleren. We eisen ook, bij wijze van controlemiddel, een dagelijkse lijst van het op de werf opgeleide personeel.
Ingeval er een beroep wordt gedaan op uitbesteding aan een onderneming uit de sociale inschakelingseconomie hebben we het bedrag van de uit te besteden werken vastgelegd op 1% van het bedrag van de opdracht zonder btw. In dat geval gelden de facturen van de ondernemingen uit de sociale economie als bewijs van de uitvoering van de clausule.

De bijlagen die betrekking hebben op de sociale clausule zijn erg gedetailleerd, om de uitvoering en de opvolging daarvan zo operationeel mogelijk te maken. We vermelden er uiteraard het onmisbare contact met de Pool Sociale Clausules. Die staat ter beschikking om ondernemers te helpen bij het kiezen van de beste manier om de sociale clausule uit te voeren, alsook om hen te begeleiden bij de opleidingsmogelijkheden en het identificeren van leerlingen die op de werf onthaald kunnen worden, of nog om hen in contact te brengen met ondernemingen uit de sociale economie die mogelijke onderaannemers zijn.

Een formule die bij het bestek is gevoegd maakt het mogelijk het uit te besteden bedrag om te zetten in aantal opleidinguren en omgekeerd, ingeval acties gecombineerd worden. Het lijkt me dat de promotor op die manier goed uitgerust is om alles optimaal aan te pakken.


Hoe evalueert u dit systeem?

Geen enkele van de gepubliceerde promotieopdrachten met een sociale clausule is al afgerond. Het is dus nog wat vroeg om conclusies te trekken. Wat we wel al kunnen zeggen, is dat de sociale clausule geenszins promotoren heeft afgeschrikt, want ze heeft geen weerslag gehad op het aantal inschrijvingen.

Aan de positieve kant kan ik al de besprekingen vermelden waartoe dit voorstel aanleiding heeft gegeven binnen onze raad van bestuur. De Confederatie Bouw Brussel-Hoofdstad toonde zich enthousiast voor het idee om de stagekansen op bouwplaatsen te promoten, en vroeg dat de opleidingssystemen die in aanmerking komen, worden uitgebreid om nog meer jonge lerenden aan te kunnen belangen. We hebben dus ook de stages opgenomen die georganiseerd worden in het kader van het kwalificerend onderwijs van de Federatie Wallonië-Brussel en van het Vlaams Gewest, wat me redelijk onuitgegeven lijkt.