Sociale Clausules In Brussel

Maak van uw openbare aanbestedingen hefbomen voor professionele inschakeling !

Goede praktijken

Goede Praktijken - Samenwerkingsprotocol tussen de gemeente Elsene en de directie Gewestelijke Werkgelegenheidsinspectie (GWI) in de strijd tegen sociale fraude

DE GEMEENTE ELSENE HEEFT EEN ONUITGEGEVEN PARTNERSHIP OPGEZET MET DE GOB IN DE STRIJD TEGEN ILLEGALE ARBEID. SAMIR ALI (GOB), LUC MUYLDERMANS EN ISABELLE PAIVA (GEMEENTE ELSENE) VERTELLEN ONS ER MEER OVER.






Hoe is dit samenwerkingsproject ontstaan?

In januari 2015 kwamen in het kader van een werkgroep "controle op de uitvoering van de sociale clausule" (die in 2013 werd opgezet) een magistraat van het Arbeidsauditoraat van Brussel en vertegenwoordigers van de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) samen om de samenwerkingsmodaliteiten te bespreken met het oog op een betere controle op de uitvoering van overheidsopdrachten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Tijdens die ontmoeting bleek dat er niet werd gecommuniceerd tussen de inspectiediensten en de aanbestedende overheden wanneer die laatsten werden gecontroleerd. De diensten van de Gewestelijke Werkgelegenheidsinspectie en van de Federale Sociale Inspectie uitten trouwens de wens om intenser te controleren op bouwplaatsen die door overheden worden gefinancierd. De vertegenwoordiger van de SIOD stelde dan voor om een protocolakkoord op te zetten voor informatie-uitwisseling tussen de aanbestedende overheden en de inspectiediensten. Een eerste testsamenwerking tussen de gemeente Elsene en de GWI werd in de zomer van 2015 opgestart, in het kader van bouwplaatscontroles. Het samenwerkingsprotocol werd vervolgens in 2016 goedgekeurd door het kabinet van de minister van Economie en Tewerkstelling en door de gemeenteraad van Elsene.





Hoe zit de samenwerking tussen de betrokken partijen in elkaar?

Opdat de inspectiediensten de vaststellingen die ze doen aan de aanbestedende overheid zouden kunnen meedelen zonder de "principes van het onderzoek en de vertrouwelijkheid" waaraan ze onderworpen zijn in het gedrang te brengen, verbinden de betrokken partijen van het protocol zich tot het naleven van een aantal engagementen.

De eerste stap bestaat erin een Single Point of Contact (SPOC) aan te wijzen, met andere woorden één enkel aanspreekpunt, een persoon bij de inspectiediensten en bij de aanbestedende overheid die zich ertoe verbindt het protocol te verspreiden onder de personeelsleden van de diensten. In het voorliggende geval van de testsamenwerking tussen de gemeente Elsene en de GOB werd een SPOC aangewezen bij de directie Gewestelijke Werkgelegenheidsinspectie (GWI) - en niet bij de GOB, die over een eigen controledienst beschikt - die de taak kreeg de informatie-uitwisseling tussen de verschillende partijen (aanbestedende overheden, sociale inspectiediensten, enz.) te coördineren.

Om de controle op de bedrijven te optimaliseren verbindt de aanbestedende overheid zich er bovendien toe alle inlichtingen waarover zij beschikt door te geven, via communicatie tussen de respectieve SPOC’s. Eenmaal per jaar wordt een ontmoetingsmoment rond de praktische aspecten van de controles georganiseerd tussen de sociale inspecteurs en de bouwplaatscontroleurs van de gemeente. De aanbestedende overheid engageert zich om in de administratieve clausules van haar overheidsopdrachten de nadruk te leggen op preventie van sociale fraude en de naleving van de arbeidswetgeving.

Tot slot komt minstens eenmaal per jaar een begeleidingscomité bijeen, samengesteld uit de SPOC’s en twee vertegenwoordigers van elke partij, om de door het protocol opgezette samenwerking te evalueren, om verbeteringsvoorstellen te doen of om praktische problemen op te lossen.



Welke informatie is er nuttig voor de inspectiediensten opdat zij hun controles kunnen organiseren?

De aanbestedende overheid verbindt zich ertoe aan de inspectiediensten verschillende documenten over te maken: een kopie van elk opdrachtorder voor een bedrag van meer dan 125.000,00 euro zonder btw en een uitvoeringstermijn van minstens 30 kalenderdagen op het moment van versturing naar de opdrachtnemer, de eerste bouwplaatsplanning van het bedrijf, elke kennisgeving van een overheidsopdracht voor diensten of leveringen waarvan het gunningsbedrag boven de drempelwaarde voor Europese bekendmaking ligt op het ogenblik van versturing, ... Ze belooft daarnaast om de drie maanden een Exceltabel over te maken die de contactgegevens van de lopende bouwplaatsen bevat (voorwerp van de overheidsopdracht, bouwplaatsadres, naam/adres/btw-nummer van de opdrachtnemer, gsm-nummer van de dossierbeheerder bij de gemeente).

De aanbestedende overheid moet ook een kopie van elke kennisgeving van een overheidsopdracht overmaken als ze meet dat de opdrachtnemer bijzonder aandacht zou moeten krijgen vanwege de inspectiediensten (onder andere wegens het voorwerp van de opdracht) of als ze een vermoedelijke anomalie merkte in het totaalbedrag van de offerte die de opdrachtnemer indiende.



Welke engagementen moet de inspectiedienst nakomen?

De inspectiedienst verricht gerichte controles op de bouwplaatsen en/of de bedrijfszetels die de aanbestedende overheid hem heeft meegedeeld en/of hij geeft in voorkomend geval die inlichtingen door aan zijn ambtsgenoten bij de bevoegde federale inspectiediensten om er het gevolg aan te geven dat zij nuttig zouden achten.

Hij moet de gemeente de positieve en/of negatieve resultaten van deze onderzoeken en controles meedelen, en moet daarbij waken over de regels rond het beroepsgeheim om persoonsgegevens door te geven aan derden in het kader van een strafprocedure. Dit om de gemeente in staat te stellen eventuele tekortkomingen te bestraffen en boetes toe te passen. Daarenboven verbindt de inspectiedienst zich ertoe de aanbestedende overheid op de hoogte te brengen van zijn aanwezigheid op het ogenblik van de controle, en hij moet eenmaal per jaar de meest tegengekomen fraudemechanismen meedelen.



Welke doelstellingen streeft die samenwerkingsprotocol na?

Enerzijds stelt het protocol de aanbestedende overheid in staat om boetes op te leggen aan de opdrachtnemers die de wetgeving en de bepalingen van het bestek niet naleven. Het biedt ook de kans om preventief werk te verrichten bij de opdrachtnemers en erover te waken dat zij de sociale wetgeving en het arbeidsrecht naleven.

Anderzijds maakt het protocol het voor de inspectiediensten makkelijker om de bedrijven te identificeren die werkzaam zijn binnen een te controleren overheidsopdracht, alsook om eventueel contact te leggen met de aanbestedende overheden en hen te sensibiliseren voor de problematiek van sociale fraude.