Sociale Clausules In Brussel

Maak van uw openbare aanbestedingen hefbomen voor professionele inschakeling !

En elders?

En elders? - In Frankrijk, een decreet dat de korte keten bevordert

EEN BLIK OP DE WIJZIGING VAN HET FRANSE WETBOEK VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN IN 2011 EN OP HOE DIT AAN KLEINE LOKALE PRODUCENTEN EEN BETERE TOEGANG KAN BIEDEN TOT OVERHEIDSBESTELLINGEN.




Bij aanbestedende overheden merken we een toenemende wens om de leveranciers van overheidsopdrachten lokaler te gaan zoeken, onder andere voor schoolmaaltijden. Maar hoe bevorder je lokale producenten zonder in te gaan tegen de Europese regelgeving inzake vrije mededinging? In Frankrijk voerde het decreet nr. 2011-1000 van 25 augustus 2011 in artikel 53 van het Wetboek van Overheidsopdrachten een nieuw selectiecriterium voor offertes in met betrekking tot "prestaties betreffende de uitbouw van rechtstreekse toelevering van landbouwproducten".

In een artikel dat in april 2012 in de Gazette des Communes verscheen, bespreekt Raphaël Apelbaum (advocaat publiek recht) de mogelijkheden die de nieuwe teksten openen om biolandbouw en de "korte keten" te promoten. We geven hier de grote lijnen weer, met de toestemming van de auteur. Het volledige artikel kunt u hier lezen (in het Frans).


De kostprijs van tussenpersonen verminderen en het leefmilieu beschermen

Het nieuwe decreet versterkt de mogelijkheid om van rechtstreekse toelevering een gunningscriterium te maken, om zo "aan de landbouwers toegevoegde waarde te bezorgen door de kostprijs van tussenpersonen te verminderen en het leefmilieu te beschermen door het vervoer van producten te beperken". Het doel van dit nieuwe criterium bestaat erin hindernissen op te werpen voor onderaanneming binnen de voedselproductie en de inspanningen te belonen die economische operatoren leveren om het aantal tussenpersonen tussen producent en eindverbruiker maximaal te beperken. De verwezenlijking van deze doelstelling kan weliswaar een positieve impact hebben op het leefmilieu, maar geografische nabijheid is dus geen noodzakelijk bestanddeel van rechtstreekse toelevering.

In de praktijk krijgt de lokale producent zo de kans om makkelijker het bestaan te vernemen van offerteaanvragen op zijn grondgebied (de aanbestedende overheid kan bijvoorbeeld de Landbouwkamer vragen de informatie te verspreiden) en erop ingaan door een prijs in te dienen die competitief is wegens de lagere transportkosten.





Enkele aandachtspunten

Bij de beoordeling van de offertes moet bijzondere aandacht uitgaan naar eventuele discriminerende neveneffecten van het criterium inzake rechtstreekse toelevering. Om die tegen te gaan, moeten de aanbestedende overheden duidelijk de elementen vermelden waarop de beoordeling van het criterium is gebaseerd: aantal tussenpersonen voor het product tot aan de levering, al dan niet een beroep doen op herverdelers, ... Ze moeten bovendien een evenwichtig scoresysteem uitwerken, bijvoorbeeld door extra punten toe te kennen boven een bepaald percentage productie dat zonder tussenpersonen of met één enkele tussenpersoon wordt aangeboden. Om meer offertes te verkrijgen van lokale producenten wordt bovendien aangeraden dit criterium te koppelen aan andere procedés (gerichte bekendmaking, specifieke opdeling in percelen).

Hoewel een zekere voorzichtigheid wordt aangeraden bij het gebruik van deze nieuwe tool – de concurrentie laten spelen moet de regel en het principe blijven – vormt hij niettemin een belangrijke hefboom voor het overheidsbeleid ter ondersteuning van lokale producenten. Voor schoolmaaltijden bijvoorbeeld is het voortaan juridisch toegelaten een pedagogische doelstelling op te nemen in de bestekken. Het beperken van de mededinging tot een bepaald territorium kan als legitiem worden erkend wanneer dit vereist is voor de uitvoering van de prestaties. Zo zal het beperken van de mededinging tot lokale producenten van fruit en groenten juridisch toegelaten zijn als het bestek voorziet in leerbezoeken aan de kwekerijen. Er moet vermeden worden dat kinderen te lang onderweg zijn, wat niet verzoenbaar is met hun tijdsbesteding.